Teknisyenler İçin Rehber
Amaç: Bu belgenin amacı, simültane çeviri teknik hizmeti veren kişilerin hem tercümanlara hem de delegelere temin edilmesi gereken en üst düzey hizmeti sunarken karşılaşacakları bazı sorunları daha iyi anlayabilmelerine yardımcı olmaktır.

AIIC Teknik ve Sağlık Komitesi

GENEL GİRİŞ

Konferans çevirmenleri, teknik bilgileri ve becerileri oldukça yüksek fakat simültane çeviri ortamında ya hiç çalışmamış, ya da çok az çalışmış teknisyenler ile sıkça karşılaşmakta ve bu kişilerin hizmetlerine bel bağlamak zorunda kalmaktadırlar.

GENEL BİLGİLER

(Simültane veya anında çeviri konusu ile aşina olanlar bu bölümü atlayabilirler.)

Simültane çeviri yapan konferans çevirmenleri sayıları az olan, çok profesyonel bir gruptur. Fevkalade dikkat isteyen ve kesin ifade gerektiren görevlerini yaparlarken onlara en yüksek standartta ses kalitesi gerekmektedir. "Hi-fi" eşidi ses getiren kulaklıkları, tercümanların kendi seslerini de sürekli olarak kontrol altında tutmalarını gerektirmektedir.

Her ne kadar konferans tercümanları ekip halinde çalışmak durumunda olsalar bile, herbir tercümanın kullandığı kulaklığının kendi volüm kontrolüne ithiyacı vardır. Bu volüm kontrolü simültane ses düzeni için özel yapılmış ve kabinde tercümanın kendi ihtiyacına göre açıp, kısabileceğı türden olmalıdır. Müzik dinlemek üzere tasarlanmış ve kulaklığın sağına ve soluna yerleştirilmiş türden minik ve çok kolay ayarı kaçabilen türden bir kontrol düğmesi olan kulaklıklar kesinlikle simültane çeviri için uygun değildir. Bu kulaklıklarla volüm ayarı yapayım derken sesin tamamen yok olması tercümanın söylenenleri kaçırmasına neden olmakta ve gereği gibi çeviri yapamama tehlikesi doğmaktadır. (Gözlemlerimize göre, pek çok teknik hizmet veren kuruluş, özellikle de ulusal televizyon kanalları, iki veya daha çok sayıda tercümanın tek bir volüm kontrolü veya tek kulağı çalışan kulaklıklar ile çalışabileceğini sanmaktadırlar!)

Simültane veya anında çeviri yapan konferans tercümanları size esnek olmayan kişiler gibi gelebilirler. Fakat lütfen şunu unutmayın, onlar görevlerini yaparlarken en yüksek kalitede sese ihtiyaç duyarlar. Ses düzeninde herhangi bir yetersizlik olduğu zaman sabırsızlık gösterdiklerinde çok haklıdırlar, zira teknik açıdan yetersiz ses veya ses düzeninde bir arıza onların önemli bir noktayı kavramalarını engelleyebilir. Bu da onların gereği gibi profesyonel hizmet vermelerine mani olur.

DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR

Ekipman

1. Herbir konferans çevirmeni için özel (AKG 10 tipi) çevirmen kulaklığı temin edin.
2. Herbir çevirmenin kendi ses volüm kontrolü olmasını sağlayın.

Kabinler

3. Konferans çevirmenleri için gürültülü ortamlardan epey uzak bir noktaya, ses geçirmez kabinler temin edin.
4. Kabinleri tercümanların konuşmacıları, ekranı, sahneyi en iyi görebilecekleri bir yere yerleştirin (sütun arkalarına veya mutfak kapılarının önüne değil!)
5. Kabin içinde çevirmenlere yeterli çalışma masası veya tezgah temin edin (kabin eninde ve 50 cm derinliğinde).
6. Her tercüman için kabin tezgahında yeterli ışık sağlayın.
7. Her tercüman için rahat ve fonksiyonel bir sandalye yerleştirin.

Ses

8. Tercümanların kulaklıklarına erişen sesin sadece yeterli olmasını sağlamakla kalmayın, yaklaşık %30'luk bir pay olmasını da temin edin.
9. Tercümanlara ulaşan sesin distorsiyonsuz olmasını sağlayın. (Bu sizin teknisyen olarak kulaklık kullanarak sürekli sesi kontrol etmeniz anlamına gelir - özellikle her konuşmacı değiştikten sonra bu çok önemlidir.)
Not: Ses distorsiyonuna en sık sebep olan nedenler şunlardır:
a) Pre-amplifikatörün DOYMASI,
b) FAZLA BAS.
10. Toplantı sırasında, anında bir müdahale için ikinci bir mikrofonun açılması gerekmedikçe, yalnızca bir delege mikrofonunun açık olmasını sağlayın.
Salon hoparlör veya ses güçlendirme sisteminin kullanılmasının kaçınılmaz olduğu büyük salonlarda bu aletleri en kısık ayarda tutmak gerektir. Bu yapılmadığı takdirde katılımcılar kendi kulaklıklarından simültane çeviriyi duyamayabilirler. Ayrıca, hoparlörlerden mikrofonlara sesin geri beslenme riski de olacaktır. Genelde salon ses düzeni çok yüksek olmaktadır.
* Tercüme kabinleri ile ilgili daha ayrıntılı bilgi almak veya standartları edinmek için www.iso.org (İngilizce ve Fransızca; AIIC Teknik Komitesi'nin yardımları ile geliştirilmiştir) ve www.tse.org.tr (Türkçe; BKTD Teknik Komitesi tarafından Türkçe'ye çevrilmiştir) adreslerine bakabilirsiniz.
Erişeceğiniz standartların isimleri ve numaraları:

TSE

- TS ISO 2603 23.01.2007
Eşzamanlı (Simültane) tercüme için kabinler - Genel özellikler ve donanım
- TS ISO 4043 23.01.2007
Eşzamanlı (Simültane) tercüme için taşınabilir kabinler - Genel özellikler ve donanım

ISO

- ISO 2603:1998
Booths for simultaneous interpretation - General characteristics and equipment
- ISO 4043:1998
Mobile Booths for simultaneous interpretation - General characteristics and equipment
Ayrı bir Konferans Sistemleri Standardı da Uluslararası Elektrik Konseyi (IEC) tarafından yayınlanmıştır.

Standartların Türkçe özetleri için tıklayınız: TS ISO 2603 ve TS ISO 4043.