AIIC PRİMS TOPLANTISI

Dünyanın hemen her bölgesinden simültane çeviri yapan 2.800'ü aşkın konferans tercümanının üye olduğu uluslararası bir meslek kuruluşu olan AIIC’in (Uluslararası Konferans Tercümanları Derneği) Özel Sektör Komitesi toplantısı (PriMS) 15-16 Ocak tarihlerinde İstanbul’da yapıldı.
Yurtdışında 40, Türkiye’dense çoğu BKTD üyesi 50 kişinin katıldığı ve AIIC PriMS’le Türkiye’deki AIIC üyelerinin ortaklaşa düzenledikleri bu toplantı, AIIC’in Türkiye’de gerçekleştirdiği ilk resmi toplantı olma özelliğini de taşıyor.
Toplantıya katılanlar arasında AIIC Yönetim Kurulu Başkan Yardımcıları Michel Lesseigne ve Ayeleth Nirpaz, AIIC Üye Kabulü ve Dil Sınıflandırması Komitesi (CACL) Başkanı Michèle Homsi ve AIIC Eğitim Komitesi Başkanı Giovanna Francia’nın yanı sıra, Avrupa Parlamentosu Konferans Tercümanlığı Bölümü Başkanı Olga Cosmidou, Avrupa Parlamentosu Konferans Tercümanlığı Bölümü Fransızca kabininden sorumlu ve Türkçe için irtibatla görevli olan Anne-Marie Widlund-Fantini ve Avrupa Komisyonunda AIIC Kadrolu Tercümanlar Komitesi Başkanı, SCIC görevlisi Claude Durand’ın yer alması, AIIC’in bu toplantıya verdiği özel önemin bir göstergesiydi.

Çeşitli mesleki konuların görüşüldüğü toplantının önemli bir bölümü de Türkiye’de konferans tercümanlığı mesleğinin icrasına ve bir AB dili olarak Türkçe’nin geleceğinin tartışılmasına ayrılmıştı. Gerçekten de, AIIC PriMS Komitesinin yıllık toplantısını bu kez İstanbul'da yapmayı kararlaştırmasının nedeni, Türkiye'nin Avrupa Birliği'nden 17 Aralık 2004'te müzakere tarihi almasından aylar önce Türkçe'nin dil olarak Avrupa Birliği'ndeki öneminin giderek artacağını öngörerek, Türk meslektaşlarını ve de Türkiye'deki konferans tercümanlarının çalıştığı sektörü daha yakından tanımak istemiş olmasıydı.
Türk konferans tercümanları da bazı konularda konuklarını aydınlattılar: Toplantının organizatörlerinden, hem BKTD hem AIIC üyesi olan Nur Deriş Ottoman tarihteki "dil oğlanları" ile "dragomanlar"ı ve Osmanlı'nın tercümanlar konusuna nasıl yaklaştığını anlattı. BKTD Başkanı Yiğit Bener ise, Türkiye’deki meslek kuruluşu olan Birleşik Konferans Tercümanları Derneği'ni (BKTD) yabancı meslektaşlarına tanıtarak, BKTD ile AIIC arasında pek çok benzerlik olduğunu hatırlattı, BKTD’nin ilke ve kurallarının AIIC temel metinlerinden esinlendiğini vurguladı. BKTD Yönetim Kurulu üyesi ve Boğaziçi Üniversitesi Çeviribilim öğretim üyelerinden Dr. Şehnaz Tahir de Türkiye’deki konferans tercümanlığı eğitimini anlatan bir sunuş yaptı. Ayrıca, bölgelerin yıllık raporları kapsamında, BKTD'nin bir önceki başkanı Nigar Alemdar Türkiye'deki mevcut fiziki çalışma koşullarının son on yıl içindeki gelişmesini yansıtan resimli bir sunum yaptı.
AIIC PriMS toplantısına paralel olarak, AIIC yöneticileriyle BKTD Yönetim Kurulu üyeleri bir araya gelerek çeşitli mesleki konularda görüş alışverişinde bulundular. Mümkün olan en kısa sürede bir Türkiye AIIC Bölgesi kurulması da dahil olmak üzere, her alanda çok daha yakın bir işbirliği içinde çalışma konusunda fikir birliğine vardılar.

Yakın bir tarihe kadar Türkiye'de yalnızca 7 AIIC üyesi vardı. Türkiye’deki konferans tercümanlarının uluslararası bir meslek kuruluşuna ayrıca üye olmaya şimdiye kadar yoğun bir ilgi göstermemiş olmaları, büyük ölçüde Türkiye piyasasının geçmiş dönemde bir ölçüde tecrit edilmiş ve dar bir piyasa niteliğinde oluşuna bağlanabilir. Ancak son yıllarda genelde ülkenin, özelde de konferans tercümanlığı piyasasının dışarıya açılmaya başladığı bir dönemde, Türkiye’deki profesyonel konferans tercümanlarının BKTD’ye ek olarak AIIC’e de ayrıca üye olmaları önem kazanmaktadır ve BKTD de üyelerini AIIC’e üyelik başvurusunda bulunmaya teşvik etmektedir. Nitekim, Türkiye’deki AIIC üyesi sayısı 2004 yılında 9'a çıktı ve BKTD üyelerinden gelen yeni başvurularla bu rakamın 2005 sonunda AIIC Bölgesi kurulması için gerekli olan asgari 25 kişilik rakama ulaşması bekleniyor.
Toplantı boyunca önümüzdeki dönemde Türkiye'nin AB üyelik müzakereleri sürecinde kaliteli konferans çevirmenlerine olan ihtiyacının çok artacağı gerçeği dile getirildi ve konferans tercümanlığı eğitimine özel bir yer ayrıldı. Avrupa Parlamentosu Konferans Tercümanlığı Bölümü Başkanı Olga Cosmidou nitelikli konferans tercümanı eğitiminin sağlanması için gerekli koşulları şöyle açıkladı: Avrupa Master Ders Programının (European Master’s Curriculum) uygulanması; kendileri de konferans tercümanı olan eğitmenlerin istihdam edilmesi; tercihen fakültelerdeki dil bölümlerinden ayrı olarak bağımsız konferans tercümanlığı bölümlerinin bulunması; konferans tercümanlığı eğitimi için gerekli potansiyele sahip öğrencileri belirlemek için düzgün bir seçim prosedürünün olması. Bu bağlamda, Boğaziçi Üniversitesi Çeviribilim öğretim üyelerinden, BKTD Akademik Kurul üyesi Dr. Ebru Diriker’in AIIC'in Eğitim Komitesi Başkanı Giovanna Francia ve ekibiyle birlikte çalışmak üzere "corresponding member", yani "muhabir üye" olarak seçildiği de hatırlatıldı.